Bioróżnorodność w rolnictwie
Bioróżnorodność w rolnictwie

Sposób uprawy i hodowli determinuje ochronę różnorodności biologicznej w rolnictwie. Z rolniczego punktu widzenia możemy mówić o:
  • różnorodności biologicznej dzikich gatunków, odmian roślin i zwierząt żyjących na terenach rolniczych;
  • różnorodności biologicznej gatunków, odmian, ras roślin i zwierząt udomowionych, czyli tych uprawianych i hodowanych przez człowieka.
Obydwa rodzaje różnorodności zależą wzajemnie od siebie. Dla tej pierwszej szczególnie duże znaczenie mają zadrzewienia śródpolne, zagajniki, kępy krzaków, stare sady, martwe, spróchniałe drzewa i powalone pnie, miedze, małe oczka wodne, rzeczki, torfowiska, bagna a nawet sterty kamieni czy gałęzi. Dla drugiej zagrożeniem jest działalność człowieka.
Co stanowi zagrożenie dla różnorodności biologicznej, co ją niszczy?:
  • środki ochrony roślin powodują wyginięcie wielu gatunków roślin;
  • środki owadobójcze, które tępią nie tylko owady szkodliwe, ale także pożyteczne, a to z kolei powoduje wyginięcie lub ograniczenie liczebności wielu gatunków zwierząt;
  • nawozy sztuczne, stosowane na użytkach zielonych, powodują bujny rozrost niektórych traw kosztem wielu bardzo cennych, chociażby ze względu na wartość leczniczą i odżywczą dla zwierząt i ludzi, gatunków ziół,
  • zbyt wczesne koszenie łąk powoduje niszczenie wielu gniazd ptasich, a zioła nie wytwarzają nasion - łąka ubożeje.
  • uprawy roślin genetycznie modyfikowanych.
  • stosowanie pasz i pokarmów dla zwierząt zwierającego m.in. antybiotyki czy GMO.
Rolnictwo w przeszłości spełniało ważną rolę w tworzeniu i ochronie bogatych w gatunki środowisk i siedlisk. Obecnie pewne sposoby uprawy nadal przyczyniają się do utrzymania bioróżnorodności, ale z drugiej jednak strony, intensywne metody gospodarki rolnej prowadzą do takiego zubożenia ekosystemów, że wykorzystywane przez nie obszary można określić mianem pustyni biologicznej. Co więcej, tereny przyległe, szczególnie w górach, nie mają zapewnionej odpowiedniej ochrony, pod kątem utrzymania ich zróżnicowania biologicznego - są one zasiedlane najpierw przez zarośla, a potem las. Modernizacja metod uprawy zniszczyła wiele siedlisk. Zagajniki, pasy zadrzewień śródpolnych i tereny podmokłe mają istotne znaczenie dla przeżycia wielu gatunków ptaków, ssaków, owadów i roślin. W regionach o intensywnej uprawie roli, krajobraz ulegał drastycznej zmianie. Powiększając areał gospodarstw, wycinano pojedyncze drzewa, śródpolne kępy krzaków i drzew, zniszczono, wyrównano i zdrenowano pola, zlikwidowano oczka wodne, itd. Przed okresem intensyfikacji rolnictwa hodowano rodzime rasy bydła, owiec czy drobiu, które były dobrze przystosowane do istniejących warunków środowiskowych i lokalnych metod hodowli. Obecnie prowadzona jest głównie produkcja zwierzęca ekstensywna lub średnio intensywna, przy niskich nakładach i często w stresogennym środowisku (trudne warunki klimatyczne, brak paszy, obecność czynników chorobotwórczych). Pomimo znacznego zróżnicowania warunków, w jakich prowadzona jest produkcja zwierzęca w świecie, w ostatnich latach obserwuje się tendencję do coraz szerszego wykorzystywania pojedynczych, wysoko wydajnych ras w obrębie każdego z gatunków zwierząt gospodarskich, które stopniowo wypierają mniej produktywne rasy miejscowe. Poza intensyfikacją produkcji, a co za tym idzie preferowaniem ras wysoko wydajnych, zagrożeniem dla różnorodności zasobów genetycznych zwierząt gospodarskich są zmieniające się potrzeby człowieka. Na przykład wraz z rozwojem dietetyki i ograniczaniem spożycia tłuszczów zwierzęcych mięsno-tłuszczowe rasy świń zostały wyparte przez rasy mięsne. Zmieniające się warunki chowu zwierząt powodują także zmiany w strukturze rasowej populacji danego gatunku, np. rasy przystosowane do chowu przyzagrodowego nie adaptują się dobrze do produkcji wielkotowarowej i przestają być stopniowo użytkowane. Obserwowane tendencje są niebezpieczne, ograniczona bowiem liczba ras i linii, reprezentujących tylko część istniejącej w obrębie gatunku zmienności genetycznej, nie będzie w stanie w przyszłości, w dłuższej perspektywie czasowej, sprostać wymaganiom adaptacji do zmieniających się warunków środowiskowych.